السيد الخميني ( مترجم : تنظيم ونشر آثار امام )

361

تحرير الوسيله ( فارسى )

مسأله 2 - منظور از ماه‌ها ، ماه‌هاى قمرى مىباشد ؛ پس اگر در وقت رؤيت هلال بميرد ، زن بايد چهار ماه عده بگيرد و ده روز از ماه پنجم به چهار ماه ضميمه نمايد . و اگر در اثناى ماه بميرد اظهر آن است كه سه ماه هلالى در وسط قرار دهد و اولى را به اندازه‌اى كه از آن گذشته ، از ماه پنجم كامل كند تا با تلفيق ، چهار ماه و ده روز شود . مسأله 3 - اگر زن را طلاق دهد سپس قبل از انقضاى عده بميرد ، پس اگر طلاق رجعى باشد ، عدهء طلاق باطل مىشود و بايد از وقت فوت او عدهء وفات بگيرد مگر در مسترابه به حمل ، پس در او محل تأمل است ؛ و احوط ( وجوبى ) براى او دورترين مدت‌ها است از عده وفات و وظيفهء مسترابه ، پس اگر شوهر مثلًا يك ماه بعد از طلاق بميرد ، بايد عده وفات نگهدارد و عدهء مسترابه را تمام كند تا آن‌كه شك بر طرف شود و تكليفش ظاهر شود . و اگر بعد از هفت ماه بميرد به دورترين آن‌ها از روشن شدن حال و عدّهء وفات ، عدّه مىگيرد . و اگر زن حامله باشد به دورترين مدت‌ها از عدهء وفات و از وضع حمل - مانند غير مطلقه - عدّه مىگيرد . و اگر طلاق بائن باشد به اتمام عدّهء طلاق اكتفا مىكند و به سبب وفات ، عده‌اى بر او نيست . مسأله 4 - در وفات شوهر ، مادامىكه زن در عدّه است « حداد » بر او واجب است و منظور از حداد ، ترك زينت در بدن به مثل كشيدن سرمه و زدن عطر و خضاب و سرخ كردن صورت و كشيدن خط و مانند اين‌ها است ، و در لباس به پوشيدن سرخ و زرد و زيور و مانند اين‌ها مىباشد . و خلاصه ترك هر چه كه زينت حساب مىشود كه با آن خود را براى شوهر تزيين مىنمايد و به حسب عادت در وقت‌هاى مناسب زينت مىنمايد مانند عيدها و عروسىها و مانند اين‌ها . و اين به حسب اشخاص و زمان‌ها و شهرها مختلف مىباشد ، پس آنچه كه در هر شهرى براى زينت ، معتاد و متعارف است ملاحظه مىشود . البته تميز كردن بدن و لباس و شانه كردن مو و گرفتن ناخن‌ها و حمام رفتن و فرش عالى فرش كردن و سكونت در مسكن‌هاى مزيّن و تزيين اولاد و خدمت‌كارانش ، اشكالى ندارد . مسأله 5 - اقوى آن است كه حداد در صحت عده شرط نمىباشد ، بلكه تكليف